Tugasan 3: SWY 501 Pengurusan Institusi Pembangunan Islam

PRINSIP SISTEM PENGURUSAN KUALITI ISLAM MS 1900

Artikel ini akan membincangkan mengenai prinsip sistem pengurusan kualiti MS 1900. Dalam sistem pengurusan kualiti MS 1900 terdapat prinsip-prinsipnya yang tersendiri yang terbahagi kepada tiga prinsip utama. Menurut Hasliza Mohamad Ali (2015) tiga prinsip berikut ialah yang pertama, pematuhan kepada prinsip halal dan haram dan prinsip muamalat manakala prinsip yang kedua pula ialah pengendalian operasi berasaskan nilai dan keputusan. Prinsip yang terakhir pula ialah  tindakan yang diambil perlu merujuk kepada maqasid syariah.

Prinsip yang pertama iaitu pematuhan kepada prinsip halal dan haram dan prinsip muamalat. Asas dalam penetapan hukum Islam yang diciptakan Allah SWT ialah halal dan harus. Namun sesuatu hukum itu akan menjadi haram apabila dibuktikan dengan ayat-ayat yang jelas daripada al-Quran dan al-Sunnah. Sekiranya tidak ada nas yang sarih disebabkan oleh hadis daif (lemah) yang menunjukkan haram, maka perkara tersebut tetap seperti hukum asal iaitu harus. Perkara yang dilarang lebih kecil daripada perkara yang dibenarkan. Hanya ada sebilangan kecil ayat yang jela mengenai larangan manakala apa sahaja yang tidak disebut dalam nas dihukumkan harus dan dimaaafkan. Setiap perkara yang haram atau apa sahaja yang menjurus kepada perkara haram dikira haram. Begitu juga jika bahayanya melebihi manfaat, ia adalah haram manakala jika manfaatnya melebihi bahaya ia adalah halal. Dalam Islam, perkara rutin kehidupan dan hal ehwal keduniaan boleh diubah menjadi ibadah dan ketaatan kepada Allah apabila disertai dengan niat yang baik. Oleh yang demikian, apa sahaja tindakan yang dibenarkan orang mukmin itu apabila disertakan dengan niat yang baik tindakannya menjadi satu ibadah.

Seterusnya, prinsip yang kedua dalam sistem pengurusan kualiti Islam MS 1900 ialah pengendalian operasi berasaskan nilai dan juga keputusan. Dato’ Dr Ismail Ibrahim menyatakan Islam adalah agama universal yang menawarkan banyak nilai. Nilai-nilai Islam sifatnya relevan dan dinamik sejajar dengan keperluan manusia dalam menggerakkan organisasi. Nilai-nilai yang baik ini perlu dimasukkan dalam pembangunan organisasi mahupun institusi. Nilai-nilai Islam secara khususnya telah menetapkan garis panduan serta sifat-sifat yang perlu ada pada seorang pengurus atau pekerja untuk dijadikan teras dan etika dalam semua hal-ehwal perkhidmatan untuk dinilai oleh Allah SWT. Menurut Mohamad Afandi Hasan (1992) pula menambah bahawa pengurusan dan pentadbiran yang berkonsepkan Islam hendaklah memenuhi kontrak asal antara Allah dan manusia, di mana manusia sebagai hamba dan khalifah Allah di atas muka bumi ini. Pengurusan ini hendaklah memastikan pemansuhan rasuah, kerosakan, dan ketidakadilan dalam usaha untuk mewujudkan keadilan dalam organisasi dan masyarakat demi mencapai kebahagiaan hidup dan kejayaan hidup di dunia mahupun di akhirat. Dalam menguruskan dan mengendalikan operasi di institusi mahupun organisasi berdapat beberapa nilai yang perlu ditekankan oleh pekerja mahupun pengurus iaitu nilai amanah, disiplin, ikhlas dan juga dedikasi.

Prinsip yang terakhir pula ialah prinsip tindakan yang diambil perlu merujuk kepada maqasid syariah. Maqasid Syariah bermatlamat untuk menjaga kemaslahatan umat dan menjauhkan kemudaratan. Setiap perintah dan larangan Allah SWT mempunyai hikmah dan iktibar kepada manusia. Menurut Wahbah Al-Zuhaily, Maqasid Syariah ialah sebagai objektif syariah Islam untuk memelihara hukum alam, menjaga manusia daripada terlibat dengan perkara-perkara yang merosakkan. Muhamad Abu Zahrah menggariskan, terdapat tiga aspek utama dalam Maqasid Syariah ini iaitu untuk mendidik individu, menegakkan keadilan dalam masyarakat Islam dan menjaga maslahah dan menolak mafsadah (dipetik daripada Hasliza Mohamad Ali, 2015)

Kesimpulannya, setiap institusi yang melaksanakan sistem pengurusan kualiti Islam MS 1900 perlu melaksanakan ketiga-tiga prinsip yang telah ditetapkan agar segala matlamat yang telah digariskan dalam standart ini dapat dicapai dan memberi kesan yang positif dalam pelaksanaannya kepada setiap institusi yang melaksanakannya.

RUJUKAN

Hasliza Mohamad Ali. (2015). Kajian Pelaksanaan Sistem Pengurusan Kualiti MS 1900: Keperluan daripada Perspektif Islam di Jabatan Wakaf, Zakat dan Haji (Jawhar). Disertasi Ijazah Sarjana yang diserahkan kepada Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya. Tidak diterbitkan.

Hasan al-Banna Mohamed, Ab. Munim Ab. Ghani, Siti Arni Basir. (2013). Cabaran pelaksanaan MS 1900:2005 (Sistem Pengurusan Kualiti Menurut Perspektif Islam) di institusi pengajian tinggi swasta Malaysia: satu  kajian kes. International Convention on Islamic Management (ICIM 2013), APIUM. 27-28 November 2013.

Draf Malaysian Standard. (2014). Sistem Pengurusan Kualiti Berasaskan Syariah- Keperluan dengan Panduan (semakan pertama).

Muhammad Hisyam Mohamad. Piawaian Halal Sistem Pengurusan Kualiti Pemangkin Kepada Peningkatan Pencapaian Syarikat. Diakses dari http://www.ikim.gov.my/index.php/ms/utusan-malaysia/7774 pada 20 Mei 2016.

 

Tugasan 2: SWY501 Pengurusan Institusi Pembangunan Islam

PELAKSANAAN SISTEM PENGURUSAN KUALITI ISLAM MS 1900

Sistem pengurusan kualiti Islam MS 1900 meletakkan syariah Islam di dalam pelaksanaannya. Bagi melaksanakan pensijilan MS 1900, terdapat syarat tertentu yang perlu difahami terlebih dahulu iaitu yang pertama memahami prinsip-prinsip asas syariah, yang kedua memahami prinsip halal dan haram dalam syariah, yang ketiga memahami prinsip muamalat, yang keempat memahami konsep kualiti dalam Islam dan yang terakhir ialah memahami nilai-nilai utama dalam Islam (Hasliza Mohamad Ali, 2015). Kelima-lima prinsip yang disenaraikan diatas penting untuk difahami kerana tanpa kefahaman dan ilmu yang jitu, sesebuah organisasi tidak dapat melaksanakan pensijilan MS 1900: 2005 dengan berkesan seperti yang dikehendaki.

Bagi melaksanakan MS 1900 ini, satu jawatankuasa telah diwujudkan iaitu Jawatankuasa Standard Perindustrian bagi Standard Halal (ISCI) dibawah kuasa Malaysia Standard. Malaysia Standard ini dibangunkan dengan tujuan untuk memastikan organisasi diuruskan selaras dengan prinsip syariah dan dibangunkan dengan tujuan untuk memastikan organisasi diuruskan selaras dengan prinsip syariah dan amalan sistem pengurusan kualiti. Standard ini memerlukan organisasi mengenal pasti titik kawalan kritikal syariah dalam keseluruhan proses organisasi itu, dengan berpandukan prinsip halal dan haram serta prinsip muamalat (urus niaga). Standard ini juga menggabungkan rangka kerja nilai teras organisasi untuk menjamin tadbir urus yang baik.

Menurut Siti Arni Basir, Ilhamie Abd. Ghani dan Nor Azzah Kamri (2013), pelaksanaan MS 1900 ini telah menghasilkan inovasi dalam bidang pentadbiran. Antara inovasi yang telah dihasilkan melalui pelaksanaan MS 1900 ini ialah prosedur kerja yang semakin mantap, dapat memenuhi kehendak pelanggan, membangunkan budaya kualiti, penambahbaikn pekerja yang berterusan dan juga pencapaian pekerja yang cemerlang. Kualiti dalam Islam menekankan aspek mencari keredhaan Allah dan pekerjaan yang dilakukan mestilah ikhlas dan juga selari dengan prinsip Islam iaitu halal. Pelaksanaan MS 1900: 2005 juga perlulah memenuhi ciri-ciri tertentu antaranya ialah untuk meningkatkan produktiviti, kecekapan tadbir-urus yang baik, melahirkan kepemimpinan yang berkesan, menggerakkan organisasi secara berasukan, inovatif dan mempunyai nilai murni sejagat. 

Kesimpulannya, MS 1900 ini disusun mengikut struktur yang tersendiri bagi membantu organisasi menghasilkan produk dan memberikan perkhidmatan yang dapat memenuhi keperluan pelanggan, memenuhi keperluan undang-undang dan seterusnya mengikut keperluan syariah yang telah ditetapkan.

RUJUKAN


Draf Malaysian Standard. (2014). Sistem Pengurusan Kualiti Berasaskan Syariah- Keperluan dengan Panduan (semakan pertama).

Hasliza Mohamad Ali. (2015) Kajian Pelaksanaan Sistem Pengurusan Kualiti MS 1900: Keperluan daripada Perspektif Islam di Jabatan Wakaf, Zakat dan Haji (Jawhar). Disertasi Ijazah Sarjana yang diserahkan kepada Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya. Tidak diterbitkan.

Siti Arni Bashir, Ilhamie Abd. Ghani dan Nor Azzah Kamri. (2013). Sistem Pengurusan Kualiti Islam MS 1900 Sebagai Program Inovasi Pentadbiran Awam: Kajian Kes di Pusat Zakat Melaka (PZM) kertas kerja yang dibentangkan di Seminar Inovasi Sektor Awam Peringkat Kebangsaan 2013 anjuran bersama Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN) dan Pusat Inovasi dan Produktiviti Pentadbiran Awam (PIPPA), Universiti Sains Malaysia pada 18-19 November.

Tugasan Blog SYW 501

          Tugasan 1: SYW501 Pengurusan Institusi Pembangunan Islam

       Fatin Nabilah Binti Mohamad Tahir

    P-ISM0081/15

                   CALON SARJANA SAINS KEMASYARAKATAN

                  ( PENGURUSAN PEMBANGUNAN ISLAM)

Pengenalan Kepada Sistem Pengurusan Kualiti Islam MS 1900: 2005

Sistem Pengurusan Kualiti Islam atau lebih dikenali sebagai MS 1900:2005 ialah satu piawaian halal dalam bidang pengurusan kualiti yang telah digubal sejak dari tahun 2005. Idea awal penubuhannya telah dicetuskan oleh Tun Ahmad Sarji  Abd Hamid yang merupakan Pengerusi Permodalan Nasional Berhad (PNB) , Malaysia merangkap Mantan Pengerusi  IKIM serta SIRIM.

Sistem ini telah digubal oleh sebuah jawatankuasa khas yang dikenali sebagai Jawatankuasa Standard Malaysia berkenaan dengan Standard Halal (ISC 1). Jawatankuasa ini terdiri daripada beberapa agensi penting iaitu  Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Jabatan Standard Malaysia, Jabatan Perkhidmatan Veterinar, Persatuan Pengilang-pengilang Malaysia, Institut Kefahaman Islam Malaysia (IKIM) dan juga Institut Kualiti Malaysia. 

MS 1900: 2005 dibangunkan dengan menggunakan kerangka ISO 9001: 2000 yang merupakan versi Islam kepada pensijilan ISO 9001: 2000 dan merupakan yang pertama di dunia. Sistem Pengurusan Kualiti Islam MS 1900 diwujudkan untuk mengisi kelompangan yang wujud pada pensijilan ISO 9001: 2000 yang hanya mementingkan aspek produk dan output luaran sahaja malah ianya tidak menekankan kepada aspek dalamam mahupun spiritual itu sendiri. Sehubungan dengan itu, sistem piawaian ini turut diiktiraf oleh Standard Malaysia mengikut akta piawaian Malaysia 1996 (Akta 549) yang berpandukan piawaian asal MS ISO 9001: 2005 dengan menambah keperluan syariah di dalamnya. Seterusnya, pada tahun 2014 MS 1900: 2005 ditambahbaik menjadi MS 1900: 2014 melalui penjenamaan semula namanya yang baru iaitu Syariah-based Quality Management System - Requirement with Guidence.   

MS 1900: 2005 telah menggariskan tiga objektif utamanya dalam melaksanakan Sistem Pengurusan Kualiti Islam ini. Objektifnya yang pertama ialah untuk menyuntik kehendak dan keperluan syariah dalam amalan pengurusan kualiti dengan penekanan terhadap penghayatan nilai murni. Objektif yang kedua pula ialah untuk meningkatkan tahap kecekapan dan keberkesanan dalam pihak pengurusan organisasi menerusi amalan mahmudah. Seterusnya objektif yang terakhir pula ialah untuk meningkatkan tahap kepatuhan sesebuah organisasi terhadap kehendak syariah serta meningkatkan keyakinan pengguna, pelanggan Muslim dan juga pihak yang berkepentingan. Kelebihan yang terdapat pada MS 1900: 2005 ialah ianya dapat menjamin kualiti dan juga standard produk dan perkhidmatan yang berterusan yang dijalankan melalui surveillance audit iaitu audit pengawasan dengan memberi penekanan terhadap nilai-nilai Islam dan juga pegangan terhadap prinsip Islam.

Kesimpulannya, matlamat utama penubuhan piawaian ini adalah bagi menyuburkan amalan nilai-nilai murni Islam di dalam pengurusan kualiti sesebuah syarikat mahupun persatuan di negara ini. Dengan menjalankan Sistem Pengurusan Kualiti Islam MS 1900 dalam sistem pentadbiran sesebuah organisasi mahupun institusi, mutu dan prestasi sesebuah syarikat itu dapat ditingkatkan dengan penekanan kepada ajaran Islam yang sebenar. 

RUJUKAN

Hasan Al-Banna Mohamed, Abd Munim Ab Ghani, Siti Arni Basir. (2014). Sistem pengurusan kualiti menurut perspektif Islam MS 1900 di institusi pengajian tinggi: suatu cabaran masa kini. Global Journal Al Thaqafah 4 (2), 99-103.

Khatijah Othman. (2013). A brief overview on Islamic complience quality management system. International Journal of Management Sciences and Business Research, 2 (12), 139-140.

Rohana Mustaffa. MS 1900- Piawaian Halal Sistem Pengurusan Kualiti. Diakses dari

http://kpdnkk.bernama.com/newsBm.php?id=367533& pada 10 Mac 2016.